Boyun ağrıları niyə olur? Boyun ağrısı necə keçir?

Boyun ağrıları niyə olur? Boyun ağrısı necə keçir?

Boyun ağrısı müasir həyatın ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biridir və demək olar ki, hər kəsin qarşılaşdığı narahatlıqdır. Bu ağrılar adətən boyun əzələlərinin gərginləşməsi, zəif duruş vərdişləri, uzun müddətli kompüter və ya telefon istifadəsi kimi səbəblərdən yaranır. Lakin bəzi hallarda, ağrılar ciddi sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər.

Bu bloqda boyun nahiyəsində olan ağrıların ümumi səbəbləri, simptomları və müalicə üsulları haqqında danışacağıq.

Boyun ağrısına səbəb nədir?

Bu ağrıların müxtəlif səbəbləri ola bilər, o cümlədən:

Əzələdə gərginlik və təzyiq. Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq, yanlış duruş və ya ani hərəkətlər boyun əzələlərində gərginliyə səbəb olmaqla boyun nahiyəsində ağrılar yaradır. 

Disk problemləri. Onurğada olan disklərin yaşlanması və ya zədələnməsi disk yırtığı və ya degenerativ disk xəstəliyi kimi problemlərlə nəticələnir. Bu vəziyyətlər boyun və bəzən qollara yayılan ağrıya səbəb ola bilər.

Birgə problemlər.
Yaş artdıqca oynaqların aşınması baş verir. Bu, boyun ağrısına səbəb olan osteoartrit kimi birgə problemlərinin yaranmasına səbəbdir. Eyni zamanda boyundakı kiçik oynaqların iltihabı və ya zədələnməsi nəticəsində də oynaq problemləri yarana bilər.

Sinir sıxılması.
Boyundakı sinirlərin sıxılması adətən disk yırtığı və ya sümük qıvrımları (osteofitlər) səbəbindən baş verir. Sinir sıxılması sözü gedən vəziyyətlə yanaşı qollarda uyuşma və zəifliyə də səbəb olur.

Zədələr və travmalar. Boyun zədələri xüsusilə qəzalar və ya yıxılma kimi travmatik hadisələr nəticəsində baş verə bilər. Qamçı adlanan ani boyun hərəkətləri əzələlərin və birləşdirici toxumaların zədələnməsinə və ağrıların yaranmasına səbəb olur.

Stres və psixoloji faktorlar. Stres və narahatlıq boyun əzələlərinin sıxılmasına və ağrıların yaranmasına səbəbdir. Həmçimin psixoloji amillər əzələ gərginliyini artıraraq sözü gedən ağrıları gücləndirə bilər.

Boyun ağrısının səbəbləri müxtəlifdir və bunlarla bərabər digər səbəbləri də ola bilər. Buna görə dəqiq diaqnoz və düzgün müalicə üçün həkimə müraciət etmək vacibdir. 

Boyun ağrısı hansı ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər?

Boyun nahiyəsində ağrılar adətən əzələ gərginliyi və ya zəif duruş nəticəsində yaransa da, bəzi hallarda daha ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər. 
Sözü gedən ağrıların ciddi xəstəliklərin əlaməti ola biləcəyi vəziyyətlər bunlardır:

Disk yırtığı. Disk yırtığı onurğada disklərin çıxıntısı nəticəsində sinirlərə olan təzyiqdir. Bu vəziyyət qollarda və çiyinlərdə uyuşma, qıcıqlanma və zəiflik, boyun nahiyəsində ağrı kimi simptomlara səbəb ola bilər.

Servikal spondiloz. Servikal spondiloz, boyun fəqərələrində degenerativ dəyişikliklərdir. Adətən yaşla meydana çıxan bu vəziyyət oynaqların və disklərin aşınması nəticəsində inkişaf edir. Boyun ağrısı, sərtlik və məhdud hərəkətə səbəb ola bilər.

Servikal onurğanın stenozu. Servikal onurğa stenozu onurğa kanalının daralmasıdır. Bu vəziyyət onurğa beyninə və sinirlərə təzyiq göstərərək boyun nahiyəsində ağrıya, qollarda və ayaqlarda uyuşma, zəiflik və tarazlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

İnfeksiyalar. Bəzi infeksiyalar boyun nahiyəsində yaranan ağrılara səbəbdir. Menenjit kimi beyin və onurğa beyni membranlarının iltihabı nəticəsində boyunda şiddətli ağrı, qızdırma, baş ağrısı və sərtlik yarana bilər. Bundan əlavə, onurğanın infeksiyaları (onurğa osteomieliti) də boyunda narahatlıq və ağrıya səbəb ola bilər.

Şişlər. Servikal onurğada və ya onurğa beynində inkişaf edən şişlər boyun nahiyəsində ağrılara səbəb ola bilər. Eyni zamanda bu şişlər sinirlərə və onurğa beyninə təzyiq göstərərək ağrı və nevroloji simptomlara səbəb olur.

Revmatik xəstəliklər. Romatoid artrit və ankilozan spondilit kimi revmatik xəstəliklər boyun oynaqlarında iltihab və ağrıya səbəbdir. Bu xəstəliklər boyun hərəkətlərinin məhdudlaşdırılması və xroniki ağrı ilə xarakterizə olunur.

Autoimmun xəstəliklər. Bəzi autoimmun xəstəliklər, məsələn, lupus və Sjögren sindromu kimi xəstəliklər boyun oynaqlarına təsir edərək ağrıya səbəb ola bilər.

Ürək böhranı. Az hallarda olsa da, infarkt boyun nahiyəsində ağrıya səbəb ola bilər. İnfarkt zamanı boyunda narahatlıq və ağrı sinə ağrısı ilə birlikdə hiss olunur və çiyinlərə, qollara və çənəyə yayılır. 

Boyun nahiyəsindəki ağrının ciddi xəstəliklərin əlaməti olub-olmadığını müəyyən etmək üçün, xüsusilə ağrı şiddətli olduqda, uzun müddət davam edərsə və ya digər nevroloji simptomlarla, infakt simptomları ilə müşayiət olunarsa, həkimə müraciət etmək vacibdir.

Boyun ağrısından necə qorunmaq olar?

Boyun ağrılarının qarşısını almaq üçün müxtəlif üsullar və həyat tərzi dəyişiklikləri tətbiq olunmalıdır. Ağrıların qarşısını almaq üçün edilə biləcək tədbirlərə bunlar daxildir:

Düzgün duruş və erqonomika. Boyun nahiyəsində ağrıların qarşısını almağın ən vacib yollarından biri düzgün duruşun qorunmasıdır. Kompüterdə işləyərkən ekranı göz səviyyəsində saxlamaq, klaviatura və siçandan istifadə edərkən dirsəklərinizi 90 dərəcə bucaq altında saxlamaq vacibdir.
Eyni zamanda telefondan istifadə edərkən boynunuzu qabağa əyməkdən çəkinmək və telefonu göz səviyyəsində saxlamaq da boyundakı narahatlıq və ağrının qarşısını ala bilər. Bundan əlavə, çarpayı və yastıq seçərkən boyun sağlamlığını dəstəkləyən ortopedik yastıqların və uyğun sərtlikdə döşəklərin seçilməsi də ağrıların qarşısını alır.

Daimi idman və hərəkətlilik. Boyun əzələlərini gücləndirən və dartınma məşqləri etmək sözü gedən problemin qarşısını almaq üçün təsirli üsuldur. Məsələn, boyun ətrafındakı əzələləri gücləndirmək üçün başınızı yavaş-yavaş irəli, arxaya və yan-yana əymək olar. Bundan əlavə, müntəzəm olaraq gəzinti, üzgüçülük və ya yoqa kimi fəaliyyətlər ümumi bədən sağlamlığınızı qorumaqla bərabər boyun nahiyəsindəki ağrının qarşısını almağa da kömək edir.

Düzgün qaldırma texnikaları. Ağırlıq qaldırarkən düzgün texnikadan istifadə bu ağrıların qarşısını almaq üçün vacibdir. Ağırlıq qaldırarkən dizlərinizi əymək və kürəyinizi düz tutmaq, boynunuza çox yük düşməməsinə kömək edəcək. Beləliklə, də boyun əzələləriniz və fəqərələriniz lazımsız stressə məruz qalmayacaq.

İş və istirahət. Uzun müddət eyni vəziyyətdə oturmaq və ya qalmaq sözü gedən problemə səbəb ola bilər. Buna görə də iş zamanı fasilələr vermək və mütəmadi olaraq mövqe dəyişmək vacibdir. Hər 30 dəqiqədən bir qısa gəzintilər etmək və ya sadə gərmə hərəkətləri etmək boyun əzələlərini rahatlaşdıracaq və ağrıların qarşısını alacaq.

Stres idarəetmə. Stres boyun əzələlərinin sıxılmasına və ağrıya səbəb ola bilər. Stresi idarə etmək üçün dərin nəfəs məşqləri, meditasiya və ya yoqa kimi istirahət üsullarını tətbiq edə bilərsiniz. Bundan əlavə, kifayət qədər yuxu və sağlam qidalanma da stres səviyyənizi aşağı salmaqla boyun nahiyəsindəki ağrıların qarşısını ala bilər.

Siqaret çəkməmək. Siqaret çəkmək boyun və onurğanın sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Siqaret qan axını azaldır, adekvat oksigen və qida maddələrinin onurğa disklərinə və əzələlərinə çatmasına mane olur. Siqareti tərgitmək boyun sağlamlığınızı qorumaq və ağrıların qarşısını almaq üçün vacib bir addımdır.

Bu ehtiyat tədbirlərinə əməl etməklə siz sözü gedən ağrıların qarşısını ala və boyun sağlamlığınızı qoruya bilərsiniz. Hər bir halda unutmaq olmaz ki, ağrılar davam edərsə və ya şiddətlidirsə, həkimə müraciət etməyiniz vacibdir.

Boyun ağrısının müalicəsi necədir?

Boyun ağrısını müalicə etmək üçün müxtəlif üsul və yanaşmalardan istifadə edilə bilər. Müalicə üsulu ağrının səbəbi, şiddəti və müddətindən asılı olaraq dəyişir. Boyun ağrılarını müalicə etmək üçün istifadə edilən üsullara bunlar daxildir:

Ev şəraitində tətbiq oluna bilən üsullar
Boyun nahiyəsində ağrıları aradan qaldırmaq üçün evdə tətbiq oluna bilən sadə üsullar var. İlk növbədə boyun əzələlərini dincəlmək və ağır işlərdən çəkinmək vacibdir.
Ağrının ilk 48 saatı ərzində boynunuzu buzlamaq iltihabı və ağrıları azalda bilər. Buz tətbiqindən sonra isti tətbiqlər əzələlərin rahatlanmasında təsirli olacaq. Bundan əlavə, düzgün duruş və uyğun yataq dəstilə yastıq istifadəsi də boyun ağrısını aradan qaldırmağa kömək edir. 

Tibbi müalicələr. Boyun ağrısının şiddətindən asılı olaraq, həkiminiz reseptsiz və ya reseptlə satılan dərmanları tövsiyə edə bilər. Yüngül və ya orta dərəcəli ağrılar üçün reseptsiz ağrıkəsicilər kifayətdir. Eyni zamanda əzələ spazmlarını azaltmaq üçün əzələ rahatlaşdırıcı gellər də təyin edilə bilər. Bu dərmanlar boyun əzələlərində gərginliyi azaldaraq ağrıları aradan qaldırır. Qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar (NSAİİ) iltihabı və ağrıları azaltmaq üçün istifadə edilə bilər.

Lakin əgər ağrılar ciddi xəstəlik səbəbindəndirsə, bu zaman müalicə həmin səbəbi aradan qaldırmağa yönəlir. Həkim ağrıya səbəb olan xəstəliyi aradan qaldırdıqda ağrı da yox olacaq. İnteqrativ tibb üsullarından iynəbatırma (akupunktura) homeosiniatriya, əzələ spazmı ağrısı, disk patalogiyalarının müalicəsində təbii tərkibli preparatların nöqtələrə vurulması.

Fiziki müalicə və məşq. Peşəkar fizioterapevt tərəfindən idarə olunan fizioterapiya proqramlarına boyun əzələlərini gücləndirmək və dartma hərəkətləri üçün xüsusi məşqlər daxildir. Bu məşqlər boyun nahiyəsində əzələləri gücləndirərək ağrıları azaltmağa kömək edir.
Fizioterapevt tərəfindən tövsiyə olunan ev məşq proqramlarını mütəmadi olaraq həyata keçirmək əzələləri çevik və güclü tutaraq boyun ağrılarının qarşısını ala bilər. Lakin evdə məşq edərkən həkim təlimatından kənara çıxılmamalıdır.

Cərrahi müdaxilələr. Ağrılar, disk yırtığı və ya onurğanın daralması kimi ciddi problemdən qaynaqlanırsa, cərrahi müdaxilə tələb oluna bilər. Diskektomiya və ya füzyon əməliyyatları sinir təzyiqini azaltmaq və onurğa sağlamlığını bərpa etmək üçün istifadə edilə bilər. 
Bu cür cərrahiyyə yalnız digər müalicə üsulları uğursuz olduqda və ya vəziyyət ciddi olduqda nəzərə alınmalıdır.

İnteqrativ müalicə metodları. Boyun ağrısını aradan qaldırmaq üçün bəzi alternativ müalicə üsullarından da istifadə edilə bilər. Akupunktur və şiroterapi, masaj terapiyası boyun əzələlərini rahatlaşdırmaq və ağrıları aradan qaldırmaq üçün istifadə edilə bilər.

Bu müalicə üsullarını tətbiq etməklə boyun ağrılarını aradan qaldıra və boyun sağlamlığınızı qoruya bilərsiniz.