Tiroid bezinin az çalışması neye sebep olur sorusunun kısa cevabı, metabolizmanın yavaşlaması ve buna bağlı olarak gelişen kilo alma, sürekli yorgunluk, üşüme, saç dökülmesi, cilt kuruluğu, kabızlık, unutkanlık, depresyon, adet düzensizliği ve kolesterol yüksekliğidir. Tıpta hipotiroidi olarak adlandırılan bu durum yavaş ilerlediği için belirtileri çoğu zaman yıllarca fark edilmez. Tedavi edilmediğinde kalp, damar ve üreme sağlığını da etkiler.
Tiroid Bezinin Az Çalışması Nedir?
Tiroid bezinin az çalışması, boynun ön kısmındaki tiroid bezinin vücudun ihtiyacı kadar T3 ve T4 hormonu üretememesidir. Bu hormonlar kalp atışından vücut ısısına, sindirimden enerji üretimine kadar hemen her hücrenin çalışma hızını belirler. Hormon azaldığında beyin tiroidi uyarmak için daha fazla TSH salgılar. Bu nedenle tahlilde TSH yüksek, serbest T4 düşük çıkar. T3 ve T4 hormonlarının görevleri T3 ve T4 nedir yazısında ayrıntılı olarak yer alıyor.
Tiroid Bezinin Az Çalışması Neye Sebep Olur? Vücuttaki Etkileri
Tiroid bezinin az çalışması metabolizma, sinir sistemi, kalp ve damarlar, sindirim sistemi, cilt ve saç ile üreme sistemi üzerinde belirgin etkiler oluşturur.
Metabolizma ve Kilo Üzerindeki Etkileri
Tiroid bezinin az çalışması metabolizmayı yavaşlatarak kilo almaya ve kilo vermekte zorlanmaya sebep olur. Vücut daha az enerji harcar ve fazla enerjiyi yağ olarak depolar. Alınan kilonun bir kısmı da yüz, göz kapakları ve bacaklarda biriken ödemden kaynaklanır. Vücut ısısı düştüğü için sıcak ortamlarda bile üşüme, el ve ayaklarda soğukluk sık görülür.
Enerji, Kas ve Eklem Üzerindeki Etkileri
Az çalışan tiroid, uykuya rağmen geçmeyen yorgunluk, halsizlik ve kas güçsüzlüğüne yol açar. Kaslarda kramp, sertlik ve ağrı, eklemlerde şişlik ve tutukluk görülebilir. Bileklerde sinir sıkışmasına bağlı el uyuşması da hipotiroidide daha sık ortaya çıkar.
Beyin ve Ruh Hali Üzerindeki Etkileri
Tiroid bezinin az çalışması unutkanlık, odaklanma güçlüğü, zihin bulanıklığı ve depresyona sebep olur. Düşünme ve konuşma yavaşlar, isteksizlik ve mutsuzluk artar. Bu belirtiler çoğu zaman stres veya yaşlanmaya bağlandığı için tiroid tahlili yapılmadan geçiştirilir. Bu yüzden tiroid bezinin az çalışması neye sebep olur sorusunda ruh hali değişiklikleri en çok gözden kaçan cevaptır.
Kalp ve Damar Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Tiroid hormonu azaldığında kalp atışı yavaşlar, LDL kolesterol yükselir ve damar sertliği riski artar. Kan basıncının alt değeri yükselebilir. Uzun süre tedavisiz kalan hipotiroidi, kalp yetmezliği ve kalp çevresinde sıvı birikimi gibi ciddi sorunlara zemin hazırlar.
Sindirim Sistemi Üzerindeki Etkileri
Tiroid bezinin az çalışması bağırsak hareketlerini yavaşlatarak kabızlık, şişkinlik ve hazımsızlığa sebep olur. Yavaşlayan bağırsak, ince bağırsakta bakteri çoğalması riskini de artırır. Mide asidinin azalması demir ve B12 emilimini düşürür ve kansızlığa yol açar.
Cilt, Saç ve Tırnak Üzerindeki Etkileri
Hipotiroidi cilt kuruluğu, saç dökülmesi, saç tellerinde incelme ve tırnak kırılmasına sebep olur. Kaşların dış üçte birlik kısmında seyrelme bu duruma özgü bir işarettir. Cilt soluk ve kalın bir görünüm alır, yaraların iyileşmesi gecikir.
Üreme Sağlığı ve Gebelik Üzerindeki Etkileri
Tiroid bezinin az çalışması kadınlarda adet düzensizliği, aşırı adet kanaması, yumurtlama sorunları ve gebe kalmada güçlüğe sebep olur. Gebelikte tedavisiz hipotiroidi düşük, erken doğum ve bebeğin beyin gelişiminde sorun riskini artırır. Erkeklerde ise cinsel istek azalması ve sperm kalitesinde düşme görülebilir.
Boyun Bölgesindeki Değişiklikler
Az çalışan tiroid bezi zamanla büyüyerek guatr oluşturabilir ve boyunda dolgunluk, ses kısıklığı ve yutkunma güçlüğüne yol açabilir. Bazı kişilerde tiroid bezinde nodüller de gelişir.
Tiroid Bezinin Az Çalışmasının Nedenleri
Tiroid bezinin az çalışmasının en sık nedeni, bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırdığı Haşimato hastalığıdır. Bu hastalıkta kanda anti-TPO antikorları yükselir ve anti-TPO yüksekliğinin nasıl düşürüldüğü tedavinin önemli bir parçasıdır. İyot eksikliği veya fazlalığı, tiroid ameliyatı, radyoaktif iyot tedavisi, bazı ilaçlar ve doğum sonrası tiroid iltihabı diğer nedenler arasında yer alır.
Az Çalışan Tiroid Tehlikeli mi?
Tiroid bezinin az çalışması erken fark edildiğinde kontrol altına alınabilen bir durumdur, ancak uzun süre tedavisiz kaldığında tehlikeli hale gelir. En ağır tablo, çok nadir görülen ve vücut ısısının düşmesi, bilinç bulanıklığı ve solunum yavaşlamasıyla seyreden miksödem komasıdır. Daha sık görülen risk ise yıllar içinde gelişen kalp ve damar hastalıklarıdır.
Az Çalışan Tiroide Ne İyi Gelir?
Az çalışan tiroide selenyum, çinko, demir ve D vitamini dengesinin sağlanması, işlenmiş gıdalardan uzak beslenme ve düzenli uyku iyi gelir. Balık, yumurta, Brezilya cevizi, kabak çekirdeği ve renkli sebzeler tiroid hormonu üretimini destekler. Hangi besinlerin faydalı, hangilerinin zararlı olduğu tiroide iyi gelen ve iyi gelmeyen besinler yazısında ayrıntılı olarak yer alıyor.
Biyolojik Tıp Kliniği'nde İntegratif Tedavi ile Tiroid Az Çalışması Tedavisi
Kliniğimizde tiroid bezinin az çalışmasını yalnızca bir hormon eksikliği olarak değil, çoğu zaman bağışıklık sistemi, bağırsak sağlığı ve besin eksiklikleriyle bağlantılı bir sorun olarak ele alıyoruz. Amacımız tiroid bezini daha fazla hasardan korumak ve kişinin kendini yeniden iyi hissetmesini sağlamak.
Kapsamlı tiroid değerlendirmesi. TSH ile birlikte serbest T3, serbest T4, anti-TPO ve anti-TG değerlerine bakarak tiroidin gerçek durumunu ortaya koyuyoruz.
Eksikliklerin giderilmesi. Selenyum, çinko, demir, D vitamini ve B12 düzeylerini ölçüp dengeliyoruz. Bu mineraller hem hormon üretimi hem de T4 hormonunun aktif T3'e dönüşümü için gereklidir.
Bağırsak tedavisi. Otoimmün süreci besleyen bağırsak geçirgenliğini ve flora bozukluklarını düzeltiyoruz.
Doğal preparatlar. Yalnızca doğal içerikli, Alman menşeli preparatlarla bağışıklık sistemini dengeliyor ve tiroid bezini destekliyoruz.
Kişiye özel beslenme. Tetikleyici besinleri belirleyip tiroid dostu, iltihabı azaltan bir program hazırlıyoruz.
Stres ve uyku düzeni. Kronik stresin tiroid üzerindeki etkisini azaltmak için yaşam düzenini tedavinin parçası olarak planlıyoruz.
Düzenli takip. Hormon ve antikor değerlerini belirli aralıklarla ölçerek tedaviyi güncelliyoruz.
Bu yaklaşımla elde edilen sonuçlardan biri Haşimatodan nasıl kurtuldum yazısında anlatılıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Tiroid yavaş çalıştığı nasıl anlaşılır?
Tiroidin yavaş çalıştığı, TSH değerinin yüksek ve serbest T4 değerinin düşük çıktığı bir kan tahliliyle anlaşılır.
Tiroid bezinin az çalışması kilo aldırır mı?
Evet, metabolizmayı yavaşlattığı ve ödeme yol açtığı için genellikle birkaç kiloluk artışa sebep olur.
Tiroidi az çalışanlar ne yapmalı?
Tiroidi az çalışan kişilerin düzenli tahlil yaptırması, eksikliklerini gidermesi, dengeli beslenmesi ve hekim takibini aksatmaması gerekir.
Tiroidi az çalışan ne yememeli?
Tiroidi az çalışan kişilerin işlenmiş gıdalar, fazla şeker, aşırı soya ve çiğ halde çok miktarda lahana grubu sebze tüketmemesi önerilir.
Tiroidi en çok ne çalıştırır?
Tiroidin sağlıklı çalışması için en önemli besinler iyot, selenyum, çinko ve demirdir.
Tiroid korkulacak bir hastalık mı?
Hayır, erken fark edilen ve düzenli takip edilen tiroid hastalıkları kontrol altında tutulabilir.
Tiroid bezinin az çalışması kalıcı mı?
Doğum sonrası tiroiditi gibi bazı durumlar geçicidir. Haşimatoya bağlı az çalışma ise kronik seyreder ancak erken müdahaleyle ilerlemesi yavaşlatılabilir.
Tiroid bezinin az çalışması hangi bölüme gidilir?
Tiroid bezinin az çalışması için endokrinoloji veya iç hastalıkları bölümüne başvurulur.