Mərkəzi və periferik sinir sistemi orqanizmin ən mürəkkəb, ən həssas və bütün bədəni idarə edən əsas şəbəkəsidir. Beyin, onurğa beyni və bütün bədənə yayılan sinir lifləri vasitəsilə biz hərəkət edir, düşünür, hiss edir və yaşayırıq. Lakin bu mükəmməl sistemdə yaranan hər hansı bir kiçik zədələnmə, xroniki iltihab və ya qidalanma pozuntusu özünü ağır nevroloji xəstəliklər şəklində büruzə verir. Müasir dövrdə davamlı stress, ekoloji toksinlər, ağır metallar və yanlış qidalanma vərdişləri səbəbindən bu xəstəliklərin yayılma sürəti və ciddiliyi kəskin şəkildə artmaqdadır.
Bəs həyat keyfiyyətini aşağı salan, insanı hərəkətdən və normal yaşamdan məhrum edən nevroloji xəstəliklər hansılardır? Sinir sisteminin zədələnməsinə səbəb olan gizli faktorlar nələrdir və ən əsası, bu problemləri sadəcə kimyəvi dərmanlarla basdırmaq əvəzinə bioloji yolla necə bərpa etmək olar?
Ən çox rast gəlinən nevroloji xəstəliklər hansılardır?
Sinir sistemi çox geniş olduğu üçün xəstəliklərin spektrinə onlarla fərqli diaqnoz daxildir. Lakin gündəlik praktikada ən çox rast gəlinən və cəmiyyətdə geniş yayılan nevroloji xəstəliklər bunlardır:
Miqren və xroniki baş ağrıları: Sadəcə adi bir baş ağrısı deyil, beyin damarlarının və sinir uclarının kəskin spazmı ilə müşayiət olunan mürəkkəb nevroloji tutmadır. Ürəkbulanma, işığa, qoxuya və səsə qarşı kəskin həssaslıqla özünü göstərir.
Nevropatiyalar (Sinir zədələnmələri): Xüsusilə şəkərli diabet xəstələrində və ya travmalar nəticəsində periferik sinirlərin (bədənin uc nöqtələrindəki sinirlərin) zədələnməsidir. Əl və ayaqlarda yanma, keyimə, qarışqa gəzmə hissi və uyuşma ilə xarakterizə olunur.
Parkinson xəstəliyi: Beyində hərəkətləri tənzimləyən dofamin maddəsinin ifrazının azalması nəticəsində yaranır. Əllərdə əsmə (tremor), hərəkətlərin ləngiməsi, tarazlığın itirilməsi və əzələ sərtliyi ilə özünü göstərir.
Alzheimer və Demensiya: Beyin hüceyrələrinin sürətlə yaşlanması və ölməsi nəticəsində yaranan yaddaş itkisidir. Xəstəlik yavaş yavaş inkişaf edərək insanın həm koqnitiv (düşünmə), həm də fiziki funksiyalarını məhv edir.
Dağınıq Skleroz (Multiple Skleroz): Orqanizmin immun sisteminin səhvən öz sinir hüceyrələrinin qoruyucu qişasına (mielin təbəqəsinə) hücum edərək onu parçalaması və zədələməsidir.
İnsult (Beyin qan dövranının pozulması): Beyin damarlarının qəfil tıxanması və ya partlaması nəticəsində beyin hüceyrələrinin oksigensiz qalaraq ölməsidir.
Radikulit və Ostexondroz fəsadları: Onurğa sütununda fəqərəarası disklərin yırtılması (qrıja) nəticəsində onurğa beynindən çıxan sinir köklərinin sıxışmasıdır. Şiddətli bel, boyun və qol ayaq ağrıları yaradır.
Nevroloji xəstəlikləri yaradan əsas risk faktorları
Xəstəliklər heç vaxt səbəbsiz yaranmır. Sinir sisteminin zədələnməsinə gətirib çıxaran əsas səbəblər arasında genetik meylliliklə yanaşı, müasir həyat tərzinin gətirdiyi problemlər də böyük rol oynayır. Bədəndəki xroniki infeksiyalar, qidalardan və havadan alınan ağır metallar (civə, qurğuşun, alüminium), maqnezium və B qrupu vitaminlərinin kəskin çatışmazlığı sinir hüceyrələrinin qidalanmasını ciddi şəkildə pozur. Həmçinin, uzunmüddətli oturaq iş rejimi və onurğadakı duruş pozuntuları beyinə gedən qan dövranını zəiflədərək nevroloji xəstəliklərə birbaşa zəmin hazırlayır.
Stress və yuxusuzluğun sinir sisteminə dağıdıcı təsiri
Müasir insanın ən böyük düşmənlərindən biri davamlı stressdir. Xroniki stress zamanı bədən dayanmadan kortizol hormonu ifraz edir. Bu hormon davamlı olaraq yüksək səviyyədə qaldıqda beynin yaddaş mərkəzini (hipokampus) kiçildir və sinir hüceyrələrini birbaşa zədələyir. Digər tərəfdən, yuxusuzluq sinir sistemi üçün əsl fəlakətdir. Beyin yalnız dərin yuxu fazasında özünü gün ərzində toplanmış metabolik tullantılardan və toksinlərdən təmizləyir. Xroniki yuxusuzluq bu təbii təmizlənmə prosesini dayandırır və Alzheimer kimi ağır xəstəliklərin inkişafını sürətləndirir.
Nevroloji xəstəliklərin əsas əlamətləri
Sinir sistemi xəstəlikləri çox vaxt qəfil başlamır, bədən əvvəlcədən bəzi xəbərdarlıq siqnalları verir. Əgər sizdə aşağıdakı əlamətlərdən bir neçəsi davamlı olaraq müşahidə edilirsə, mütləq həkimə müraciət etməlisiniz:
Davamlı baş ağrıları və başgicəllənmə: Standart ağrıkəsicilərə tabe olmayan, ürəkbulanma ilə müşayiət olunan kəskin baş ağrıları, yeriyərkən tarazlığın itirilməsi.
Keyimə və qarışqa gəzmə hissi: Xüsusilə əl barmaqlarında, ayaq altlarında və ya üzün bir tərəfində yaranan, keçmək bilməyən iynə batma və ya keyimə hissi.
Əzələ zəifliyi: Əllərdə əşyaları tuta bilməmək, yeriyərkən ayağın sürtünməsi, qəfil yaranan gücsüzlük.
Yaddaş və diqqət pozuntuları: Yaxın keçmişdə baş verən hadisələri unutmaq, diqqəti cəmləməkdə çətinlik çəkmək.
Görmə problemləri: Gözlərdə qəfil yaranan ikigörmə, bulanıqlıq və ya görmə sahəsinin daralması.
Nə zaman təcili olaraq həkimə müraciət etməli?
Bəzi nevroloji əlamətlər var ki, onları qətiyyən gözardı etmək və ya evdə ağrıkəsici içərək keçməsini gözləmək olmaz. Aşağıdakı hallarda dərhal təcili tibbi yardım tələb olunur:
Həyatınızda indiyə qədər hiss etmədiyiniz, qəfil başlayan və dözülməz dərəcədə şiddətli baş ağrısı.
Üzün bir tərəfində qəfil yaranan əyilmə, asimmetriya və ya keyimə.
Qol və ya ayaqda anidən yaranan iflic halı, hərəkət etdirə bilməmək.
Nitqin qəfil pozulması, sözləri tələffüz edə bilməmək və ya başqalarının danışığını anlamamaq.
Kimyəvi dərmanların gizli təhlükəsi
Klassik tibbdə nevroloji xəstəliklərin müalicəsində ən çox yol verilən səhv, xəstəliyin kökünü axtarmadan pasiyenti birbaşa ağır kimyəvi dərmanlara məhkum etməkdir. Məsələn, xroniki miqren və ya nevropatiyası olan bir xəstəyə illərlə güclü ağrıkəsicilər, antidepresanlar və əzələ boşaldıcılar təyin edilir. Lakin bu dərmanlar zədələnmiş siniri bərpa etmir, onlar sadəcə olaraq sinir sistemini keyidir və beyinə gedən ağrı siqnalını bloklayır.
Dərmanın təsiri keçən kimi xəstəlik daha da şiddətli şəkildə geri qayıdır. Üstəlik, illərlə fasiləsiz qəbul edilən bu kimyəvi preparatlar qaraciyəri toksik yükləyir, böyrəklərin fəaliyyətini pozur, mədə bağırsaq sistemində geridönməz fəsadlar yaradır və ən pisi xəstəni qalıcı dərman asılılığına sürükləyir.
Sinir sisteminin bioloji bərpası inteqrativ təbabət ilə mümkündür!
Bioloji Təbabət Klinikası olaraq qəti şəkildə bildiririk ki, sinir sistemi hüceyrələri (neyronlar) düzgün mühit yaradıldıqda və köklü səbəb aradan qaldırıldıqda özünü bərpa etmək (reqenerasiya) qabiliyyətinə malikdir. İnteqrativ Təbabətdə bizim məqsədimiz xəstənin şikayətlərini kimyəvi dərmanlarla uyuşdurmaq deyil, xəstəliyi yaradan bioloji səbəbi (oksigen aclığı, ağır metal toksikliyi, xroniki iltihab, bağırsaq disbakteriozu) bədəndən kənarlaşdırmaqdır.
Bilmək lazımdır ki, bağırsaqlar orqanizmin ikinci beynidir. Beyindəki xoşbəxtlik və sakitlik hormonlarının (serotonin, dofamin) böyük əksəriyyəti məhz bağırsaqlarda sintez olunur. Bağırsaq florası (mikrobiom) pozulduqda, bədənə daxil olan ağır metallar və toksinlər qan dövranı ilə birbaşa beyinə gedərək sinir hüceyrələrini məhv edir.
Klinikamızda nevroloji xəstəliklərin müalicəsində xəstənin orqanizmini yükləməyən bioloji tənzimləmə üsullarından istifadə edilir. Neyralterapiya vasitəsilə bədəndəki bozucu sahələr (keçirilmiş əməliyyat çapıqları, xroniki iltihab ocaqları) neytrallaşdırılır, sinir uclarındakı gərginlik aradan qaldırılır və qan dövranı tam bərpa edilir. Ozonoterapiya tətbiq edilərək beyin və periferik sinir hüceyrələri ən yüksək səviyyədə oksigenlə təmin olunur, damarlardakı iltihab təmizlənir.
Zərurət olduqda pasiyentə ağır metal detoksikasiyası və bağırsaq mikrobiomunun bərpası proqramları tətbiq edilir. Sintetik ağrıkəsicilərin yerinə bitki və mineral mənşəli bioloji preparatlarla toxumaların qidalanması təmin olunur. Məqsədimiz xəstəliyi kimyəvi yolla basdırmaq deyil, bədənin daxili tənzimləmə mexanizmini yenidən işə salaraq sinir sistemini təbii, sağlam və qalıcı şəkildə bərpa etməkdir.
