Tibb elmi hər gün inkişaf edir və keçmişdə yalnız böyük, kəsikli cərrahi əməliyyatlarla müalicə olunan bir çox xəstəliklər artıq xüsusi texnologiyalar sayəsində kəsiksiz, qansız və ağrısız şəkildə həll edilir. Bu müasir tibbi inqilabın mərkəzində dayanan əsas sahə İnvaziv Radiologiyadır. Bir çox pasiyent radioloq sözünü eşitdikdə sadəcə rentgen və ya ultrasəs (USM) aparatı arxasında əyləşib diaqnoz qoyan həkimi təsəvvür edir. Lakin invaziv radioloq tamamilə fərqlidir. O, təkcə xəstəliyi görmür, həm də onu elə o andaca, ən kiçik bir damar yolundan girərək bədəni kəsmədən müalicə edir.
İnvaziv radioloq kimdir və necə işləyir?
İnvaziv radiologiya (və ya müdaxiləli radiologiya) həm ən dəqiq diaqnostikanı, həm də həssas müalicəni özündə birləşdirən çox spesifik bir tibb sahəsidir. İnvaziv radioloq yüksək texnoloji görüntüləmə cihazlarının (Ultrasəs, Kompüter Tomoqrafiyası, MRT və Angioqrafiya) köməyi ilə bədənin daxilindəki ən xırda damarları, orqanları və şişləri monitorda canlı olaraq incələyir. Eyni zamanda, dərini kəsmədən, sadəcə iynə ucu böyüklüyündə bir dəlikdən xüsusi kateterlər (çox nazik və elastik borular) vasitəsilə bədənə daxil olaraq birbaşa xəstəlik ocağına çatır.
Bu həkimlər damarların içində hərəkət edərək tıxanmış yolları açır, qanayan damarları bağlayır, xərçəng hüceyrələrini daxildən yandırır və ya orqanlardakı miomaları qidalandıran damarları kəsərək onları məhv edirlər. Proses tamamilə ekran nəzarəti altında, millimetrlik dəqiqliklə getdiyi üçün ətrafdakı sağlam toxumalar qətiyyən zərər görmür və bədənin anatomik bütövlüyü pozulmur.
İnvaziv radioloq hansı xəstəlikləri müalicə edir?
Bu sahənin imkanları günü gündən genişlənir. Əvvəllər aylarla yataq rejimi və ağır narkoz tələb edən, insanı iş qabiliyyətindən məhrum edən xəstəliklər bu gün invaziv radiologiya sayəsində cəmi bir neçə saat ərzində həll olunur. Ən çox müalicə edilən xəstəliklər qrupu bunlardır:
Damar xəstəlikləri və varikoz genişlənmələri
Ayaqlarda yaranan və həm estetik, həm də fiziki olaraq dözülməz ağrılar verən varikoz damarlar keçmişdə açıq əməliyyatla, damarın zorla qoparılıb çıxarılması ilə müalicə edilirdi. İnvaziv radioloq isə Lazer və ya Radiotezlik (Ablasiya) üsulu ilə damarın içinə girərək genişlənmiş hissəni daxildən büzüb bağlayır. Heç bir kəsik olmur, xəstə eyni gün ayağa qalxıb öz ayağı ilə evinə gedir. Həmçinin şəkərli diabet xəstələrində ayaq kəsilməsinə (amputasiyaya) səbəb olan dərin damar tıxanıqlıqları da angioqrafiya vasitəsilə açılaraq toxumalar və bədən üzvləri xilas edilir.
Uşaqlıq miomaları və adenomiozun əməliyyatsız müalicəsi
Qadınlarda ən çox rast gəlinən problemlərdən biri uşaqlıq miomalarıdır. Klassik cərrahiyyədə qanaxma verən və böyüyən çoxsaylı miomalar zamanı çox vaxt qadının uşaqlığı tamamilə çıxarılır və o, analıq şansını itirir. İnvaziv radioloq isə Mioma Embolizasiyası adlanan üsulla qasıq damarından girərək birbaşa miomanı qidalandıran damarı tapır və onu xüsusi mikroskopik zərrəciklərlə bağlayır. Qidasız qalan mioma büzüşərək məhv olur, qadının uşaqlığı isə sağlam şəkildə qorunur.
Onkoloji xəstəliklər və şişlərin məhv edilməsi
Qaraciyər, böyrək, ağciyər və sümükdə yaranan bəzi xərçəng şişləri cərrahi yolla çıxarılmaq üçün uyğun olmadıqda və ya xəstə əməliyyat qaldıra bilmədikdə invaziv radiologiya köməyə çatır. Kimyoembolizasiya (şişi qidalandıran damarın içinə birbaşa kimyəvi dərman verib bağlamaq) və ya Ablasiya (şişin içinə iynə ilə girib onu isti və ya soyuqla yandırmaq) üsulları vasitəsilə xərçəng hüceyrələri bütün bədəni zəhərləmədən, sadəcə lokal olaraq məhv edilir.
Onurğa yırtıqları və şiddətli ağrıların blokadası
Kəskin bel və boyun fəqərəarası disk yırtıqlarında (qrıjalarda) xəstəni əməliyyat masasına yatırmazdan əvvəl tətbiq edilən ən effektiv üsullardan biri də radioloji görüntü altında edilən transforaminal epidural blokadalardır. İnvaziv radioloq rentgen (flüoroskopiya) altında birbaşa sıxışmış və iltihablanmış sinir kökünü taparaq dərmanı millimetrlik dəqiqliklə məhz həmin nöqtəyə yerdirir. Nəticədə aylarla çəkən ağrı və iltihab qısa müddətdə aradan qalxır.
İnvaziv radiologiyanın ənənəvi cərrahiyyədən üstünlükləri
İnvaziv radiologiya tibbin kəsiksiz snayper atışıdır. Bu üsulların klassik kəsikli əməliyyatlarla müqayisədə inanılmaz üstünlükləri var:
Ümumi anesteziyaya (ağır narkoza) ehtiyac qalmır, prosedurlar əksər hallarda sadəcə yerli keyidici (lokal anesteziya) ilə tam oyaq şəkildə aparılır.
Bədəndə böyük kəsik, yaralar və kosmetik eybəcərlik yaradan tikişlər olmur. Sadəcə kiçik bir iynə dəliyi açılır və o da izsiz sağalır.
Qanitirmə və toxuma travması riski sıfıra yaxındır.
Xəstəxanada yatış müddəti çox qısadır, pasiyentlər adətən prosedurdan bir neçə saat sonra evə buraxılırlar.
Sağalma və normal həyata, işə dönüş prosesi həftələr deyil, sadəcə saatlar və ya günlər çəkir.
Daxili orqanlar havaya açılmadığı və toxumalar zədələnmədiyi üçün əməliyyatdan sonrakı infeksiyaya yoluxma riski minimumdur.
Bioloji Təbabət Klinikası və müasir sağlamlıq yanaşması
Bioloji Təbabət Klinikası olaraq qəti şəkildə bəyan edirik ki, insan bədəni bütöv bir sistemdir və hər bir orqan bir-biri ilə sıx bağlıdır. Əsas məqsədimiz xəstəni ağır narkoz toksinləri ilə yükləmədən, bədənin anatomik bütövlüyünü pozmadan və daxili orqanları asanlıqla kəsib çıxarmadan ən zərərsiz, ən təbii yollarla sağlamlığa qovuşdurmaqdır.
Klinikamızın fəlsəfəsində yatan İnteqrativ Təbabət yanaşması ilə müasir invaziv radiologiya prinsipləri bir-birini mükəmməl şəkildə tamamlayır. İnvaziv radioloq tərəfindən həyata keçirilən kəsiksiz, dəqiq və minimal travmatik müdaxilələrdən dərhal sonra xəstənin bədəninin tam bərpası üçün bioloji tənzimləmə üsulları tətbiq edilir.
