Gözlərimiz xarici aləmlə birbaşa təmasda olan ən həssas orqanlarımızdan biridir. Toz, külək, infeksiyalar və ya allergik reaksiyalar zamanı gözlərdə yaranan qızartı, sulanma və qaşıntı bizi dərhal apteklərə yönəldir. Bu cür şikayətlərlə müraciət edən xəstələrə ən çox təklif edilən və xalq arasında çox populyar olan preparatlardan biri də Tobradex göz damlasıdır. Çox qısa müddətdə qızartını və iltihabı aradan qaldıran bu damla əslində nədir? Onun tərkibindəki güclü kimyəvi maddələr gözümüzə necə təsir edir və bu preparatın həkim nəzarəti olmadan istifadəsi hansı geridönməz fəsadlara yol açır?
Tobradex nədir və tərkibində hansı maddələr var?
Tobradex sadə bir göz nəmləndiricisi, yorğunluq əleyhinə vasitə və ya bəsit bir yuyucu damla deyil. O, özündə iki çox güclü və fərqli farmakoloji maddəni birləşdirən kombinə edilmiş aqressiv kimyəvi preparatdır. Bu damlanın sürətli təsir göstərməsinin arxasında məhz bu iki maddənin birgə işi dayanır:
Tobramisin: Çox güclü, geniş spektrli kimyəvi antibiotikdir. Gözün selikli qişasına (konyunktiva) düşən və kəskin infeksiya yaradan patogen bakteriyaları məhv etmək üçün nəzərdə tutulub.
Deksametazon: Çox güclü sintetik kortikosteroiddir (hormon). O, infeksiyanı müalicə etmir, sadəcə olaraq bədənin verdiyi immun reaksiyanı süni şəkildə basdıraraq gözlərdəki şişkinliyi, qızartını, qaşıntını və göz ağrısını çox sürətlə yox edir.
Göründüyü kimi, Tobradex eyni anda həm güclü antibiotik, həm də ağır hormondur. Məhz bu "kimyəvi kokteyl" xüsusiyyətinə görə o, xəstədə ani bir sağalma illüziyası yaradır.
Tobradex hansı hallarda istifadə olunur?
Bu mürəkkəb tərkibli damla hər sıradan göz qızartısı, göz quruluğu, kompüter yorğunluğu və ya toz qaçması zamanı istifadə edilə bilməz. Preparat yalnız spesifik və ağır hallarda oftalmoloq tərəfindən təyin edilməlidir. Əsas istifadə göstərişləri bunlardır:
Bakterial konyunktivit: Gözün selikli qişasının bakteriyalar tərəfindən törədilən, səhərlər oyanarkən kirpiklərin bir-birinə yapışması və irinli axıntı ilə müşayiət olunan kəskin iltihabı.
Keratit: Buynuz qişanın səthi infeksion iltihabları (lakin yalnız bakterial mənşəli olduqda).
Cərrahi əməliyyatlardan sonra: Gözdə aparılan katarakta, qlaukoma və ya lazer əməliyyatlarından sonra yarana biləcək kəskin iltihabın və ikincili infeksiyanın qarşısını almaq məqsədilə.
Qulaq infeksiyaları: Bəzi hallarda xarici və orta qulaq keçəcəyinin ağır bakterial iltihabları zamanı LOR həkimləri bu damlanı qulağa tətbiq etmək üçün də təyin edirlər.
Tobradex istifadə qaydası necədir?
Bu damlanın istifadəsi son dərəcə ehtiyatlı və qısamüddətli olmalıdır. Özbaşına və yanlış istifadə gözün qoruyucu baryerini və görmə qabiliyyətini böyük riskə atır. Düzgün istifadə qaydaları aşağıdakılardır:
Damla birbaşa gözün konyunktiva kisəsinə, yəni alt göz qapağını yüngülcə aşağı çəkərək yaranan boşluğa damcıladılır. Damlatdıqdan sonra gözü yüngülcə bağlayıb göz yaşı kanalının üstünü barmaqla 1 dəqiqə sıxmaq lazımdır ki, dərman qana qarışıb bütün bədənə yayılmasın.
Kəskin infeksiyalar zamanı ilk günlərdə hər 2 saatdan bir 1 və ya 2 damcı, vəziyyət yaxşılaşdıqca isə doza azaldılaraq gündə 3 və ya 4 dəfə təyin edilir.
Müalicə müddəti fasiləsiz olaraq 7 günü, çox nadir və ağır hallarda isə 10 günü keçməməlidir.
Damlanı gözə tökərkən flakonun ucunu gözə, kirpiklərə və ya barmaqlara toxundurmaq qəti qadağandır. Bu, flakonun içinə yeni bakteriyaların keçməsinə və dərmanın çirklənməsinə səbəb olur.
Tobradex damlasının gizli təhlükələri və ağır fəsadları
Tobradexin ən böyük təhlükəsi onun tərkibindəki deksametazon hormonudur. Bir çox insan bu damlanın qızartını dərhal yox etdiyini gördüyü üçün onu hər göz qaşıntısında, mövsümi allergiyada və ya sadəcə yuxusuz qaldıqda istifadə edir. Bu isə gözlərdə böyük bioloji fəlakətlər yaradır:
Gözdaxili təzyiqin yüksəlməsi (Qlaukoma riski): Damlanın 10 gündən artıq nəzarətsiz istifadəsi gözdaxili təzyiqi kəskin şəkildə artırır. Bu təzyiq gözün arxasındakı görmə sinirini əzərək bərpa olunmayan korluğa (qlaukoma xəstəliyinə) səbəb ola bilər.
Kataraktanın yaranması: Kortikosteroidlərin uzunmüddətli yerli istifadəsi göz büllurunun bulanmasına və kataraktanın çox erkən yaşlarda, sürətlə inkişaf etməsinə yol açır.
Virus və göbələk infeksiyalarının şiddətlənməsi: Əgər gözünüzdəki qızartının səbəbi bakteriya deyil, virus (məsələn, herpes virusu) və ya göbələkdirsə, Tobradex damlamaq həmin infeksiyanın çox sürətlə yayılmasına və gözün buynuz qişasını deşərək (kornea perforasiyası) ağır zədələməsinə səbəb olacaq. Çünki hormon gözün immunitetini basdırır, antibiotik isə virusa heç bir təsir etmir.
Yerli immunitetin məhvi: Ağır antibiotik gözün selikli qişasındakı faydalı mikrobiomu öldürür. Dərmanı dayandırdıqdan sonra göz ən kiçik toz və ya mikrob qarşısında müdafiəsiz qalır və infeksiyalar daha şiddətli şəkildə, xroniki olaraq təkrarlanır.
Xroniki göz infeksiyalarında inteqrativ müalicənin rolu
Bioloji Təbabət Klinikası olaraq xüsusi vurğulayırıq ki, gözlərimiz təcrid olunmuş bir orqan deyil, bütün orqanizmin və immun sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır. Əgər bir insanda davamlı olaraq konyunktivit yaranırsa, gözlərdə xroniki qızartı, irinləmə, yanma və ya iltihab baş verirsə, bu, təkcə gözdə olan lokal bir problem deyil. Bu vəziyyət ümumi immun sisteminin zəiflədiyinin, xroniki virus və ya parazitar infeksiyaların mövcudluğunun, bağırsaq mikrobiomunun tamamilə pozulduğunun aydın klinik göstəricisidir.
Belə hallarda xəstəni aylarla Tobradex kimi ağır antibiotik və hormon tərkibli damlalara məhkum etmək problemi qətiyyən həll etmir. Əksinə, gözün təbii qoruyucu baryerini dağıdır və insanı kimyəvi damlalardan asılı vəziyyətə salır. İnteqrativ Təbabətdə məqsədimiz xəstəliyin əlamətlərini kimyəvi yolla gizlətmək deyil, bədənin daxili balansını və müdafiə mexanizmini bioloji yolla kökündən bərpa etməkdir.
Klinikamızda təkrarlanan göz və selikli qişa infeksiyalarının müalicəsində ilk növbədə xəstənin ümumi toksik yükü yoxlanılır. Qana və toxumalara tətbiq edilən Ozonoterapiya vasitəsilə hüceyrələr ən yüksək səviyyədə aktiv oksigenlə təmin olunur. Ozon qazı orqanizmdəki xroniki iltihab ocaqlarını, gizli virus və bakteriyaları heç bir yan təsir yaratmadan təbii yolla təmizləyir. Bağırsaq mikrobiomu xüsusi bioloji preparatlarla və probiotiklərlə bərpa edildikdən sonra bədənin təbii immuniteti öz-özünə güclənir. Zərurət olduqda, sintetik və hormonal damlaların yerinə gözün selikli qişasını hüceyrəvi səviyyədə qidalandıran, təbii göz yaşını stimullaşdıran bitki və mineral mənşəli bioloji damlalar təyin olunur. Sağlamlıq orqanizmin həyəcan siqnalını kimyəvi yolla basdırmaqda deyil, immun sistemini təbii yolla yenidən qorumaqdadır.
