Payız-qış aylarının və fəsil keçidlərinin ən çağırılmamış qonağı olan qrip, insanı anidən yatağa salan, günlərlə enerjini tükədən və həyat keyfiyyətini kəskin şəkildə aşağı salan ciddi bir viral infeksiyadır. Əksər insanlar qripə yoluxduqda dərhal aptekə qaçaraq onlarla fərqli dərman alır və bir an əvvəl ayağa qalxmağa çalışırlar. Lakin unudulan çox mühüm bir tibbi qanun var: qrip virus mənşəli xəstəlikdir və onu sağaldan əsas güc dərmanlar deyil, orqanizmin öz immun sistemidir.
Bəs immun sistemini ən sürətli şəkildə necə ayağa qaldırmaq olar? Bədəni yormadan, ağır kimyəvi preparatlara yüklənmədən qripdən ən tez sağalma yolları nələrdir?
Qrip (İnfluenza) və soyuqdəymə eynidirmi?
Müalicəyə başlamazdan əvvəl diaqnozu düzgün qoymaq şərtdir. Xalq arasında hər burnu axan və asqıran şəxs özünü "qrip" adlandırsa da, əslində qrip və soyuqdəymə tamamilə fərqli xəstəliklərdir.
Soyuqdəymə yavaş-yavaş başlayır, asqırma, burun axması, boğaz ağrısı və yüngül halsızlıqla müşayiət olunur. Qızdırma adətən olmur və ya çox aşağı olur. İnsan xəstə olsa belə gündəlik işlərini görə bilir. Qrip (İnfluenza) isə bir neçə saat içində anidən və şiddətlə başlayır. Yüksək qızdırma (38-40 dərəcə), dözülməz sümük-əzələ və oynaq ağrıları, kəskin baş ağrısı, quru öskürək və insanı yatağa məhkum edən ağır bir halsızlıqla özünü göstərir. Burnun axması qripdə ikinci dərəcəli əlamətdir, əsas zərbəni bütün bədən alır.
Qripdən ən tez sağalma yolları (Qızıl qaydalar)
Əgər qrip virusu bədəninizə daxil olubsa, onu 1 saat içində yox edəcək sehirli bir həb yoxdur. Lakin düzgün addımlarla xəstəliyin müddətini 7-10 gündən 3-4 günə endirmək və fəsadlardan qorunmaq tamamilə sizin əlinizdədir:
1. Mütləq Yataq Rejimi (Orqanizmə zaman verin)
Qrip olduğunuz halda işə getmək, ev işləri görmək və ayaq üstə durmağa çalışmaq ediləcək ən böyük səhvdir. İmmun sistemi virusla savaşmaq üçün bütün enerjisini bir yerə toplayır. Siz hərəkət etdikdə bu enerjini əzələlərə bölmüş olursunuz, nəticədə müharibə uzanır. İlk 48-72 saatı mütləq yataq istirahətində, tam dincələrək keçirməlisiniz. Yuxu zamanı bədəndə iltihabla mübarizə aparan zülallar (sitokinlər) ifraz olunur.
2. Bol Maye Qəbulu (Virusu bədəndən yumaq)
Yüksək hərarət və tərləmə bədənin çox sürətlə su itirməsinə (dehidratasiyaya) səbəb olur. Maye ehtiyatı azaldıqda bəlğəm və burun ifrazatı qatılaşır, tənəffüs yolları tıxanır, virusun bədəndən atılması ləngiyir.
İlıq su: Gün ərzində ən azı 2.5 - 3 litr ilıq su içilməlidir (soyuq və ya çox qaynar olmamalıdır).
Sümük bulyonu: İçindəki qlütamin və kollagen sayəsində bağırsaq baryerini gücləndirir və immuniteti ayağa qaldırır.
Təbii bitki çayları: Zəncəfil (iltihab əleyhinədir), cökə (tərlədici və hərarət salıcıdır), itburnu (C vitamini deposudur) və kəklikotu (antiviral təsirli) çayları ən yaxşı köməkçilərdir.
3. Təbii Antioksidant və Vitamin Deposu
Aptekdən alınan sintetik vitaminlərdənsə, orqanizmin asanlıqla mənimsəyəcəyi təbii qidalara üstünlük verilməlidir:
C vitamini və Sink: Qripin ən qatı düşmənləridir. Limon, naringi, kivi, qırmızı şirin bibər C vitamini ilə; balqabaq tumu və qoz isə sinklə zəngindir.
Sarımsaq və Soğan: Tərkibindəki "allisin" maddəsi təbii bir antiviral və antibakterialdır. Gündə 1-2 diş çiy sarımsaq udmaq (və ya əzib balla qarışdırmaq) virusun çoxalmasını kəskin tormozlayır.
D3 Vitamini: Qripin qış aylarında çoxalmasının əsas səbəbi günəş işığının, yəni D vitamininin azalmasıdır. Xəstəlik anında həkim məsləhəti ilə D vitamini qəbulunu artırmaq sağalmanı çox sürətləndirir.
4. Otağın havalandırılması və nəmləndirilməsi
Qapalı, isti və quru havalı otaq virusların çoxalması üçün ideal inkubatordur. Quru hava nəfəs yollarını qurudur, qoruyucu seliyin funksiyasını pozur. Otağın pəncərəsini gündə bir neçə dəfə açıb havalandırmalı və otaq temperaturunu 20-22 dərəcədə, nəmliliyi isə 50-60% ətrafında saxlamalısınız.
Qrip zamanı edilən ən böyük səhvlər (Nələrdən uzaq durmalı?)
Xəstəliyi uzadan və ağırlaşdıran bəzi yanlış vərdişlər var ki, onlardan mütləq uzaq durmaq lazımdır:
Özbaşına Antibiotik qəbulu: Qrip zamanı antibiotik qəbul etmək ən təhlükəli səhvdir! Qrip bir VİRUSDUR. Antibiotiklər isə yalnız BAKTERİYALARI öldürür. Qrip zamanı antibiotik içmək virusa heç bir təsir etmir, əksinə bağırsaqdakı faydalı floranı (immunitetin mərkəzini) məhv edərək bədəni tamamilə müdafiəsiz qoyur.
Şəkər və Paketlənmiş qidalar: Rafinə edilmiş şəkər ağ qan hüceyrələrinin (leykositlərin) virusla savaşma qabiliyyətini saatlarla dondurur. Xəstəlik vaxtı şokolad, şirniyyat və meyvə şirələrindən uzaq durun.
Ağır, yağlı yeməklər: Orqanizm enerjisini virusla savaşa sərf etməlidir, çətin həzm olunan ağır qidaları parçalamağa yox. Buna görə də xəstəlik vaxtı iştahasızlıq yaranması orqanizmin təbii müdafiə mexanizmidir; xəstəni "çox ye ki, gücün olsun" deyərək məcbur etmək olmaz.
Qripin müalicəsində İnteqrativ Təbabətin rolu
Əgər qrip çox ağır keçirsə və ya immunitetiniz çox zəifdirsə, xəstəliyin fəsadlara (sətəlcəm, bronxit, ürək əzələsi iltihabı) çevrilməməsi üçün İnteqrativ Təbabət ən sürətli bərpa üsullarını təklif edir:
Venadaxili (Sistemlə) Yüksək Dozalı C Vitamini: Mədə-bağırsaq traktından keçmədən, birbaşa qana verilən yüksək dozalı C vitamini saniyələr içində güclü antioksidant effekti yaradır və virusun çoxalmasını dayandırır.
Ozonoterapiya (Qanın Ozonlaşdırılması): Viruslar oksigensiz mühiti sevir. Qana ozon (O3) qazının verilməsi çox güclü antiviral təsir göstərir. Ozon birbaşa virusun xarici qişasını parçalayır, onu məhv edir və toxumaları oksigenlə doyuraraq xəstənin dərhal ayağa qalxmasını, sümük ağrılarının yox olmasını təmin edir.
Biotənzimləyici Terapiya: Təbii tərkibli, bitki mənşəli bioloji preparatlarla orqanizmin özünü sağaltma (drenaj və detoksikasiya) mexanizmləri işə salınır. Bu dərmanlar xəstənin qaraciyər və böyrəklərini yormadan iltihabı sürətlə təmizləyir.
Nə vaxt həkimə müraciət etməli?
Evdə edilən bütün müalicələrə rəğmən aşağıdakı əlamətlərdən hər hansı biri yaranarsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək həyati əhəmiyyət daşıyır:
Qızdırma 3-4 gün ərzində heç bir şəkildə düşmürsə (və ya düşüb yenidən şiddətlə qalxırsa).
Nəfəs alarkən sinədə (döş qəfəsində) batma hissi, ağrı və ciddi nəfəs darlığı (boğulma) varsa.
Sarı və ya yaşıl rəngli, qatı, qanlı bəlğəm ifrazı başlayıbsa (bu artıq bakterial infeksiyanın və pnevmoniyanın qoşulduğunu göstərir).
Şiddətli başgicəllənmə, huşun qarışması və davamlı qusma halları.
Qrip, bədəninizin sizə "bir az dayan və dincəl" demə şəkli ola bilər. Ona ehtiyacı olan zamanı, təbii dəstəyi və mayeni verdiyiniz təqdirdə immun sisteminiz bu müharibədən mütləq qalib ayrılacaqdır.
