Səhər yuxudan gümrah və enerjili oyanmaq əvəzinə şiddətli baş ağrısı ilə qalxmaq günün bütün ritmini və məhsuldarlığını pozur. Bir çox insan bu vəziyyəti sadəcə çox yatmaq və ya yorğunluq ilə əlaqələndirsə də, mütəmadi təkrarlanan səhər baş ağrıları orqanizmdəki daha dərin problemlərin xəbərdarlıq siqnalıdır. Gecə boyu dincəlməli olan beyin hansısa səbəbdən stressə və ya oksigen aclığına məruz qalır.
Səhər saatlarında yaranan baş ağrıları adətən gecə boyu davam edən fizioloji və ya nevroloji proseslərin nəticəsidir. Bu problemin arxasında dayanan ən geniş yayılmış 10 səbəb aşağıdakılardır:
Yuxu apnesi (tənəffüsün dayanması)
Gecə yatarkən nəfəs yollarının daralması və ya tamamilə qapanması nəticəsində tənəffüs qısa müddətli dayanır. Bu zaman beyinə gedən oksigen kəskin şəkildə azalır, qanda isə karbon qazının miqdarı çoxalır. Nəticədə beyin damarları genişlənir və insan səhər şiddətli, küt baş ağrısı ilə oyanır. Xoruldama problemi olanlarda bu hal daha çox müşahidə edilir.
Bruksizm (Diş qıcama və sıxma)
Xroniki stress və gündəlik gərginlik səbəbindən gecə boyu fərqində olmadan dişləri sıxmaq (bruksizm) çənə əzələlərini həddindən artıq yorur. Bu kəskin əzələ gərginliyi birbaşa gicgah və alın nahiyəsinə yayılaraq səhər saatlarında dözülməz ağrılara səbəb olur. Çox vaxt bu ağrı çənə oynağındakı sızıltı ilə müşayiət edilir.
Yanlış yastıq seçimi və yatma pozası
Boyun onurğasının təbii əyriliyini dəstəkləməyən çox hündür və ya çox alçaq yastıqlar boyun əzələlərində kəskin spazm yaradır. Yanlış pozada yatmaq boyundan başa doğru gedən sinirlərin və qan damarlarının sıxılmasına, nəticədə isə gərginlik tipli səhər ağrılarına yol açır.
İnsomniya (Yuxusuzluq)
Gecə yuxuya getməkdə çətinlik çəkmək, tez-tez oyanmaq və ya dərin yuxu fazasına keçə bilməmək beynin tam dincəlməsinə mane olur. Kifayət qədər dincəlməyən və bərpa olunmayan sinir sistemi səhərə ağrı həssaslığı artmış şəkildə reaksiya verir. Keyfiyyətsiz yuxu miqren tutmalarını da tətikləyən ən güclü faktordur.
Gecə boyu susuz qalmaq (Dehidratasiya)
Gün ərzində və yatmazdan əvvəl kifayət qədər su içməmək gecə boyu bədənin susuz qalmasına səbəb olur. Beyin toxumasının böyük bir qismi sudan ibarətdir və susuzluq beyin qişalarının dartılmasına səbəb olur. Bu fiziki dartılma səhər oyanarkən kəskin baş ağrısı kimi hiss edilir.
Səhər miqreni və bioloji saatın dəyişməsi
Miqren tutmalarının böyük bir qismi məhz səhər saatlarında, yuxu fazasından oyanma fazasına keçid edərkən başlayır. Bu, orqanizmin daxili bioloji saatı (sirkad ritmi) və səhərlər dəyişən hormon səviyyələri ilə birbaşa əlaqəlidir. Səhər ifraz olunan adrenalin və kortizol damarlarda kəskin daralmaya səbəb olaraq miqren ağrısını başladır.
Yüksək qan təzyiqi (Səhər hipertoniyası)
Xüsusilə səhər saatlarında qan təzyiqinin kəskin yüksəlməsi ənsə (boyunun arxası) nahiyəsində başlayan və başın təpəsinə yayılan pulsasiyalı ağrılara səbəb olur. Bu növ ağrılar çox vaxt qulaqlarda küy və göz önündə qaralma ilə birlikdə müşahidə edilir.
Depressiya və təşviş pozuntuları
Ağır psixoloji gərginlik və depressiya fonunda bədəndə ağrıları tənzimləyən xoşbəxtlik hormonlarının (məsələn, serotonin) səviyyəsi aşağı düşür. Bu da insanın hər hansı bir aydın fiziki səbəb olmadan belə səhərlər baş ağrısı, əzginlik və halsızlıqla oyanmasına gətirib çıxarır.
Kofein asılılığı
Gün ərzində çox miqdarda qəhvə və ya tünd çay içən insanlarda gecə boyu kofein qəbulu dayandığı üçün beyin damarlarında kofein çatışmazlığı (geri çəkilmə) sindromu yaranır. Kofeinsiz qalan beyin damarlarının qəfil genişlənməsi səhər saatlarında özünü zonqlayan baş ağrısı kimi göstərir.
Dərman asılılığı və spirtli içki qəbulu
Axşam saatlarında qəbul edilən spirtli içkilər həm yuxu keyfiyyətini pozur, həm də bədəni ciddi şəkildə susuzlaşdırır. Eyni zamanda baş ağrısı üçün tez-tez və nəzarətsiz qəbul edilən ağrıkəsicilər bədəndə dərman asılılığı yaradır. Dərmanın təsiri bitən kimi (səhər saatlarında) ağrı daha şiddətli şəkildə geri dönür.
Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
Səhər baş ağrıları bəzən daha ciddi nevroloji problemlərin xəbərçisi ola bilər. Aşağıdakı əlamətlər müşahidə edildikdə vaxt itirmədən mütəxəssisə müraciət edilməlidir:
Ağrı hər gün təkrarlanır və getdikcə şiddətlənirsə.
Baş ağrısı ilə yanaşı səhərlər qəfil ürəkbulanma və qusma olursa.
Ağrı qol və ayaqlarda keyimə, nitq pozuntusu və ya görmə zəifliyi ilə müşayiət edilirsə.
Həyatınızda ilk dəfə bu qədər kəskin və fərqli bir səhər baş ağrısı yaşayırsınızsa.
İnteqrativ Təbabət ilə səhər baş ağrılarının bioloji müalicəsi
Klassik tibdə baş ağrıları üçün adətən simptomları müvəqqəti basdıran ağrıkəsicilər təyin edilir. Lakin səhər baş ağrılarının kökündə yuxu apnesi, boyun spazmı, oksigen aclığı və ya dərman asılılığı dayanırsa, ağrıkəsicilər problemi həll etmir. Əksinə, davamlı istifadə mədənin selikli qişasını zədələyir və qaraciyəri toksinlərlə yükləyir.
Bioloji Təbabət Klinikasında problemə yalnız ağrını kəsmək kimi deyil, orqanizmin itirilmiş balansını bərpa etmək kimi yanaşılır. Ağrının əsl səbəbi (boyun fəqərələrində blokada, oksigensizlik və ya mikrobiom pozuntusu) araşdırılaraq bədənin özünü bərpa mexanizmlərini işə salan zərərsiz üsullar tətbiq edilir:
Osteopatiya və Kraniosakral Terapiya: Boyun fəqərələrindəki yerdəyişmələri, duruş pozuntularını və kəskin əzələ spazmlarını (xüsusilə yanlış yastıq və bruksizm səbəbli) heç bir dərman istifadə etmədən aradan qaldırır. Beyinə gedən qan dövranı mexaniki olaraq, anatomik dərəcədə bərpa edilir və başın qanla təchizatı yaxşılaşır.
Ozonoterapiya: Yuxu apnoyesi və ya qan qatılaşması səbəbindən beyin hüceyrələrinin yaşadığı oksigen aclığını (hipoksiyanı) effektiv şəkildə aradan qaldırır. Qana tətbiq edilən yüksək dozalı ozon beyni aktiv oksigenlə doyurur, sərbəst radikalları məhv edir və damar mənşəli ağrıları kəskin şəkildə azaldır.
Neyralterapiya: Boyun, gicgah və baş nahiyəsindəki xüsusi refleksogen zonallara tətbiq edilən inyeksiyalar vegetativ sinir sistemindəki gərginliyi nizamlayır. Bu üsul miqreni və gərginlik tipli baş ağrılarını tətikləyən sinir qısaqapanmalarını anında açaraq ağrı zəncirini qırır.
Bioloji Detoksikasiya: Uzun illər istifadə edilən kimyəvi ağrıkəsicilərin bədəndə yaratdığı toksik yük və dərman asılılığı xüsusi bioloji preparatlarla təmizlənir. Limfa drenajı vasitəsilə bədən zəhərli maddələrdən arınır və hüceyrələrin normal fəaliyyəti bərpa olunur.
Bu kompleks və dərininə yanaşma sayəsində problemi kökündən həll edərək hər səhər sağlam, ağrısız və tam enerjili oyanmaq mümkündür.
