Ənənəvi Şərq təbabətində və xüsusilə də fitoterapiyada (bitkilərlə müalicə) adı ən çox hallanan, şəfa mənbəyi kimi tanınan bitkilərdən biri də ud hindi (və ya Qust-əl Hindi) bitkisidir. Əsrlər boyu həm qoruyucu vasitə, həm də müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində dəstəkləyici kimi istifadə edilən bu bitki, günümüzdə təbii məhsullara marağın artması ilə yenidən diqqət mərkəzinə gəlmişdir. Bəs əsl şəfa anbarı olan ud hindi nədir və orqanizmimizə hansı təsirləri göstərir?
Ud hindi nədir?
Ud hindi əsasən Asiya qitəsində, xüsusilə Hindistan, Çin və Himalay dağlarının yüksək ərazilərində yetişən çoxillik bir bitkidir. Təbabətdə bu bitkinin daha çox köklərindən istifadə olunur. Torpaqdan çıxarılan köklər qurudulur və odunsu bir quruluşa malik olur. Daha sonra bu köklər ya üyüdülərək toz halına gətirilir, ya da sıxılaraq efir yağı əldə edilir. Özünəməxsus, bir qədər kəskin və acımtıl dada malik olan ud hindi, güclü antibakterial, antiviral və iltihab əleyhinə (anti-enflamatuar) xüsusiyyətləri ilə tanınır.
Ud hindi nə üçün istifadə olunur?
Bu möcüzəvi bitki kökündən həm daxili, həm də xarici istifadə üçün yararlanırlar. O, əsasən immun sistemini kəskin şəkildə gücləndirmək, tənəffüs yollarını təmizləmək və bədəndəki iltihabi prosesləri dayandırmaq üçün istifadə edilir. Eyni zamanda, həzm sistemi problemlərində, hormonal balanssızlıqların tənzimlənməsində və dəri xəstəliklərinin lokal müalicəsində də geniş tətbiq sahəsinə malikdir.
Ud hindi faydaları nələrdir?
Zəngin tərkibi sayəsində orqanizmin demək olar ki, bütün sistemlərinə müsbət təsir göstərən ud hindinin əsas 8 faydası aşağıdakılardır:
Təbii antibiotik rolunu oynayır: Bədəndəki zərərli bakteriya və viruslarla mübarizə apararaq infeksiyaların qarşısını alır.
İmmuniteti gücləndirir: Bədənin müqavimətini artırır, xüsusilə payız-qış aylarında soyuqdəymə və qripə qarşı qoruyur.
Tənəffüs yollarını açır: Bəlğəmgətirici xüsusiyyəti ilə ağciyərləri təmizləyir, boğaz ağrısı və öskürəyi kəsir.
Həzmi yaxşılaşdırır: Mədə-bağırsaq sistemini sakitləşdirir, köp, qaz və qəbizlik kimi problemləri aradan qaldırır.
İltihabı və ağrıları azaldır: Əzələ, oynaq və revmatizm ağrılarını yüngülləşdirən güclü iltihab əleyhinə vasitədir.
Hormonal balansı tənzimləyir: Xüsusilə qalxanabənzər vəzi (zob) problemlərində və qadınlarda hormonal pozğunluqlarda dəstəkləyicidir.
Dərini bərpa edir: Yağı xaricdən çəkildikdə ekzema, sızanaq və yara izlərinin sağalmasını sürətləndirir.
Antioksidant mənbəyidir: Hüceyrələri sərbəst radikallardan qoruyaraq bədəndən toksinlərin (zəhərli maddələrin) atılmasını təmin edir.
Ud hindi zərərləri və əks-təsirləri nələrdir?
Təbii və faydalı olmasına baxmayaraq, ud hindinin çox və ya yanlış istifadəsi müəyyən fəsadlara yol aça bilər:
Hamiləlik və südvermə: Hamilə qadınlarda uşaqlıq əzələlərini xəbərdar edə biləcəyi üçün istifadəsi qətiyyən tövsiyə edilmir.
Ağır böyrək və qaraciyər xəstələri: Xroniki orqan çatışmazlığı olanlar üçün orqanları yora bilər.
Qan durulaşdırıcılarla reaksiyası: Qanı durulaşdırma xüsusiyyəti olduğu üçün qan dərmanları ilə birlikdə istifadəsi qanama riskini artıra bilər.
Allergik reaksiyalar: Bəzi həssas insanlarda daxilə qəbulu mədə bulanması, xaricə istifadəsi isə dəridə qızartı yarada bilər.
Ud hindi necə istifadə olunur?
Ud hindini fərqli yollarla gündəlik rasionunuza və baxım rutininizə daxil edə bilərsiniz. Ən effektiv 7 istifadə üsulu bunlardır:
Bal ilə qarışdıraraq: Ən populyar üsuldur. 1 çay qaşığı ud hindi tozu 1 xörək qaşığı təbii bal ilə qarışdırılaraq səhərlər acqarına yeyilir.
Su ilə içərək: Yarım çay qaşığı tozu 1 stəkan ilıq suya qatıb içmək mümkündür.
Çay formasında: Toz və ya kök halında olan bitkini isti suda 10 dəqiqə dəmləyərək bitki çayı kimi qəbul etmək.
Zeytun yağı ilə qarışım: Tozu zeytun yağı ilə qarışdırıb məlhəm halına salaraq ağrıyan oynaqlara sürtmək olar.
Burun damcısı kimi: Ud hindi yağını və ya zeytun yağında gözlədilmiş tozun süzülmüş suyunu burun tıxanıqlığı zamanı 1-2 damcı damlatmaq.
Qarqara edərək: İlıq suya əlavə edilmiş toz ilə boğaz infeksiyaları və badamcıq iltihabları zamanı qarqara etmək.
Tüstüsündən yararlanmaq (Tütsü): Kökünü və ya tozunu yandıraraq tüstüsünü iyləmək (astma və nəfəs darlığı zamanı otaq havasını təmizləmək üçün).
Ud hindi hansı xəstəliklərin müalicəsində effektivdir?
Ud hindi təkbaşına bir dərman olmasa da, aşağıdakı xəstəliklərin müalicə prosesində köməkçi və yüngülləşdirici vasitə kimi çox effektivdir:
Badamcıq iltihabı (Angina): Boğazdakı infeksiyanı sürətlə təmizləyir.
Astma və Bronxit: Bəlğəmi sökür və nəfəs yollarındakı spazmları açır.
Mədə xorası (Ülser) və qastrit: Mədənin selikli qişasını bərpa etməyə kömək edir.
Tiroid (Zob) xəstəlikləri: Hormon ifrazını balanslaşdırmağa dəstək olur.
Ekzema və göbələk xəstəlikləri: Dəridəki qaşınma, pullanma və göbələk infeksiyalarını azaldır.
Xroniki yorğunluq: Bədənə enerji verir və qan dövranını sürətləndirərək halsızlığı götürür.
Sistit və sidik yolu infeksiyaları: İltihabqovucu xüsusiyyəti ilə sidik yollarını təmizləyir.
Miqren və baş ağrıları: Yağı ilə alın və gicgah nahiyəsini masaj etmək ağrını yüngülləşdirir.
Yuxarıda sadalanan bütün möcüzəvi faydalara baxmayaraq, xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, ud hindi heç bir halda rəsmi tibbi müalicəni əvəz etmir və bir dərman vasitəsi deyil. O, sadəcə sağlamlığa dəstək verən bitki mənşəli bir əlavədir. Əgər hər hansı bir xroniki xəstəliyiniz, daimi qəbul etdiyiniz dərmanlar varsa və ya hamiləlik şübhəniz varsa, ud hindini (istər toz, istərsə də yağ formasında) istifadə etməyə başlamazdan əvvəl mütləq şəkildə peşəkar müalicə həkiminizlə məsləhətləşməlisiniz.
