Qanın ümumi analizi nədir? Qanın ümumi analizində nələr yoxlanır?
Hemoqramma olaraq da bilinən qanın ümumi analizi qanın keyfiyyət və kəmiyyət xüsusiyyətlərini göstərən bir müayinədir. Qanın ümumi (kliniki) analizi, leykositar formula ve EÇS-lə birlikdə tibbi praktikada ən çox istifadə olunan analizlərdən biridir. Sağlamlıq problemlərini aşkar etmək üçün istifadə edilən bu analiz həm də anemiya, infeksiyalar və bir çox başqa xəstəliklərin diaqnozuna kömək edir. Hemoqramma qanda 7 hüceyrə növünü (qırmızı qan hüceyrəsi, neytrofil, eozinofil, bazofil, limfosit, monosit və trombosit) hesablayan və infeksiya, anemiya, immun sistemi kimi müxtəlif xəstəliklərin aşkarlanması üçün istifadə edilən qan testidir.
Nəzər yetirin: Qanda Şəkər Nə Qədər Olmalıdır?Qanın ümumi analizi hansı xəstəliklər üçün aparılır?
Bu analiz bir çox xəstənin ümumi sağlamlığını təyin etmək üçün yoxlanılır. Əgər insanda yorğunluq və zəiflik kimi əlamətlər aşkar edilərsə və ya infeksiya, iltihab və ya qanaxma varsa, həkim səbəbi sorğulamaq üçün Qanın Ümumi Analizini tələb edə bilər. Analiz zamanı aşağıdakı xəstəliklər aşkar edilir:
Əgər ağ qan hüceyrələrinin (leykositlərin) sayında artım varsa, bu, infeksiyanın mövcudluğunu təsdiq etməyə kömək edəcək.
Qırmızı qan hüceyrələrinin (eritrositlərin) sayının azalması, itkisinin artması və ya eritrositlərin məhvinin artması kimi səbəblərdən ola bilər.
Aşağı və ya həddindən artıq yüksək trombosit sayı, həddindən artıq qanaxmanın və ya laxtalanmanın səbəbini təsdiqləyə bilər.
Bəzi dərmanlar leykositlərin sayını azaltsa da, bəzi vitamin və mineral çatışmazlığı anemiyaya səbəb ola bilər. Bu şərtləri və dərman müalicəsini izləmək üçün həkiminiz tərəfindən müntəzəm olaraq tam qan sayımı təyin oluna bilər.
Qanın ümumi analizində (hemoqramma) hansı dəyərlər tədqiq olunur?
Testdən keçdikdən sonra sizə təqdim olunan nəticələr sənədində bir sıra alt parametrlər var. Bu alt parametrlərin hər biri bioloji sisteminizin qiymətləndirilməsində böyük əhəmiyyət kəsb edir və həkiminizə ətraflı sorğu və qiymətləndirmə aparmaq imkanı verir. Bu alt parametrlər aşağıdakı kimi paylanır:
Ağ qan hüceyrələrinin (WBC / ağ qan hüceyrəsi) sayı qan vahid həcmində ağ qan hüceyrələrinin sayıdır. Həm artım, həm də azalma əhəmiyyətli ola bilər.
Ağ qan hüceyrələrinin alt qrupları mövcud ağ qan hüceyrələrinin növlərinə baxır. Beş fərqli ağ qan hüceyrəsi növü var;
neytrofillər (həmçinin seqmentli, seqmentli, PMN (polimorfonükleer), qranulositlər kimi tanınır),
limfositlər
monositlər
eozinofillər
bazofillər
Hemoqlobin qanda oksigeni daşıyan zülalın miqdarını ölçür, Hematokrit qırmızı qan hüceyrələrinin ümumi qanın müəyyən həcminə nisbətini ölçür, Qırmızı qan hüceyrəsi (eritrosit / qırmızı qan hüceyrəsi) sayı qan vahidi həcmində qırmızı qan hüceyrələrinin sayıdır. Həm artması, həm də azalması anormal bir vəziyyəti göstərə bilər. Onların ədədi dəyəri ilə yanaşı, eritrositlərin struktur xüsusiyyətləri də vacibdir.
Qanın ümumi analizi test dəyərləri necə olmalıdır?
Hər bir qan testi nəticəsində hər bir parametr fərqli məna daşıyır. Bu parametrlər aşağı və ya yüksək ola bilər. İstinad diapazonu həmişə hər testdə müəyyən edilir. Testi qiymətləndirərkən yaş və cins kimi faktorlar da nəzərə alınır. Qan litr başına hüceyrələrlə (hüceyrə/L) və ya desilitr üçün qramla (qram/dL) ölçülür. Yetkinlər üçün gözlənilən tam qan sayımı nəticələri aşağıdakı kimi sıralana bilər:
Qırmızı qan hüceyrələrinin dəyər aralığı
Kişi: 4,35 trilyon - 5,65 trilyon hüceyrə/L
Qadın: 3,92 trilyon - 5,13 trilyon hüceyrə/L
Hemoqlobin dəyər diapazonu
Kişi: 13,2 - 16,6 qram/dL
Qadın: 11,6 - 15 qram/dL
Hematokrit
Kişi: 38,3% - 48,6%
Qadın: 35,5% - 44,9%
Ağ qan hüceyrələrinin sayı
3,4 milyarddan 9,6 milyard hüceyrə/L
Trombositlərin sayı
Kişi: 135-317 milyard/L
Qadın: 157 milyard - 371 milyard/L
Qanın ümumi analizi (hemoqramma) necə aparılır?
Həkim-terapevtin göstərişinə əsasən qolunuzdakı venadan, barmaq ucundan, əldəki damardan və ya yeni doğulmuş körpələr üçün daban nahiyəsindən xüsusi boruya qan nümunəsi götürülür və Klinikamızın Laboratoriyasında tamavtomatlaşdırılmışdır, insan müdaxiləsi olmadan cihazlarla test aparılır. Hemoqramma testinin aparılması mərhələləri aşağıdakı kimi sadalanır:
Qan nümunəsi götürülərkən Pasiyent (analizi verəcək şəxs) oturur və ya uzanır.
Qanın alınacağı yer bərk yerə qoyulur.
Qoldan qan alınacaqsa, dirsək əyilməsindən 10-15 sm yuxarı xüsusi manjetlə bərkidilir.
Qanın alınacağı yer xüsusi məhlulla silinir. Bu məhlulun qurumasına icazə verilir və silinmiş sahəyə toxunulmur.
Müvafiq vena hazırlanmış, steril, quru və birdəfəlik şprislə daxil edilir.
Görünən venalarda vena damardan 5-6 mm uzaqdan daxil edilir.
Şpris və qol arasındakı piston yavaş-yavaş çəkilir. Qan boruya doldurulur.
İynəni xəstədən çıxarmazdan əvvəl qolun üzərindəki xüsusi manjet açılır, iynə çıxarılır və sonra quru pambıq köməyi ilə qanın alındığı yerə sıxılır.
Pambıqla sıxılmasının səbəbi qanı dayandırmaq və qan alınan yerdə göyərmələrin qarşısını almaqdır. Xəstəyə məlumat verilməlidir ki, qan alındığı yerə pambıq sıxılı saxlanılmalıdır.
Qanın ümumi ünalizi niyə lazımdır?
Bu, bədənimizin ümumi sağlamlıq vəziyyətinin müəyyən edilməsində bizə çox dəyərli məlumatlar verir. Digər tərəfdən, bu test anemiya kimi müxtəlif xəstəlikləri yoxlamaq və izləmək üçün də həyata keçirilir.
Qanın ümumi analizi nə vaxt aparılmalıdır?
Biz ondan müntəzəm ümumi qiymətləndirmə zamanı tibbi testin bir hissəsi kimi istifadə edirik.
Qanın ümumi analizindən əvvəl hansı hazırlıqlar lazımdır?
Testin nəticəsi testin aparıldığı cihazın iş prinsipi, insanın gündəlik su qəbulu, uzanma və ya ayaq üstə durma vəziyyəti və müddəti kimi müxtəlif amillərdən təsirlənə bilər. Gün ərzində qan götürən insanlar daha aktiv olduqları üçün analizlərin nəticələri fərqli ola bilər. Yüksək hündürlükdə yaşayan insanlarda bəzi dəyərlərdə fərqlər də yarana bilir. Bundan əlavə, hamiləlik kimi ciddi fizioloji dəyişikliklər də nəticələrdə fərq yaradır. Bu səbəblərə görə ümumi qan analizindən (hemoqramma) əvvəl həkiminizə bu hallar barədə məlumat vermənizi tövsiyə edirik.
Qanın ümumi analizi necə bildirilir?
Qanın Ümumi Analizi testi nəticəsində əldə edilən dəyərlərin izahı belədir:
WBC: Ağ qan hüceyrələrinin sayını şərh edir.
RBC: Qırmızı qan hüceyrələrinin sayını şərh edir.
HGB: Hemoqlobin sayını şərh edir.
HCT: Qanda Qırmızı Qan Hüceyrələrinin ümumi həcminin faizini verir.
MCV: Qırmızı qan hüceyrəsinin orta ölçüsü deməkdir.
MCH: Hər qırmızı qan hüceyrəsindəki hemoglobinin miqdarını təyin edir.
MCHC: Hər qırmızı qan hüceyrəsindəki hemoglobinin çəkisidir.
PLT: Qanın laxtalanmasını təmin edən trombositlərin sayını göstərir.
RDW: Xəstənin müxtəlif qırmızı qan hüceyrə ölçülərindəki fərqləri göstərir.
PDW: Trombositlərin paylanma genişliyini təsvir edir.
MPV: Trombosit ölçüsünü göstərir.
Qanın ümumi analizi necə şərh olunur?
Məsələn, HGB aşağı olarsa, anemiya, qan itkisi, lösemi, lenfoma və hemoliz kimi vəziyyətlər diaqnoz edilə bilər. Yüksək HGB siqareti və həddindən artıq maye itkisini göstərir. WBC yüksəkliyi lösemi növlərini və infeksiyalarını müəyyən etməyə kömək edir. Yüksək PLT bəzi xərçəng növləri, dəmir çatışmazlığı anemiyası və ya dalaq əməliyyatından sonra ola bilər. Aşağı PLT, diopatik trombositopenik purpura, yayılmış intravaskulyar laxtalanma (həddindən artıq istifadədən sonra trombositlərin tükənməsi) dalağa təsir edən xəstəlikləri müəyyən edə bilər.
Uşaqlara qanın ümumi analizi lazımdırmı?
Bəli lazımdır. Bu sayədə infeksiya, qan azlığı və qanaxma pozğunluqları müəyyən edilə bilər. Bundan əlavə, uşaqlıq xərçəngi diaqnozu qoyulmalı və izlənilməlidir. Bundan əlavə, heç bir problem olmasa belə, rutin nəzarət üçün uşaqlarda tam qan testi aparılmalıdır.
Qanın ümumi analizi qiymətləri
Qanın ümumi analizi qiymətləri laboratoriyadan, istifadə olunan avadanlıqlardan və təqdim edilən xidmətlərdən asılı olaraq dəyişə bilər. Bu səbəbdən konkret qan analizi qiymetleri göstərmək düzgün deyil. Klinikamızda qan analizi qiymeti və ümumi analizlərlə bağlı maraqlanırsınızsa, bizimlə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Qanın ümumi analizinə vitamin analizləri daxildir?
Xeyr, qanın ümumi analizi adətən vitamin səviyyələrinin ölçülməsini əhatə etmir. Ümumi qan analizi əsasən qan hüceyrələrinin sayı və ümumi sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsi üçün aparılır. Vitamin çatışmazlığını müəyyən etmək üçün əlavə laborator müayinələr tələb oluna bilər.
Qanın ümumi analizi təhlükəli xəstəlikləri müəyyən edir?
Qanın ümumi analizi bəzi xəstəliklər barədə ilkin məlumat verə bilər, lakin təkbaşına diaqnoz qoymaq üçün kifayət etmir. Analiz nəticələri infeksiya, iltihab, anemiya və digər sağlamlıq problemlərinə işarə edə bilər. Dəqiq diaqnoz üçün əlavə müayinələr və həkim qiymətləndirməsi vacibdir.
Allergiya üçün qanın ümumi analizi lazımdır?
Qanın ümumi analizi allergiyanın mövcudluğu barədə müəyyən məlumatlar verə bilər, lakin allergiyanın növünü və səbəbini müəyyən etmir. Allergik reaksiyaların araşdırılması üçün xüsusi allergiya testləri və əlavə qan analizləri tələb oluna bilər. Buna görə qanın ümumi analizi adətən ilkin qiymətləndirmənin bir hissəsi kimi istifadə edilir.
Qanın ümumi analizi ilə xərçəng müəyyən oluna bilir?
Qanın ümumi analizi bəzi hallarda orqanizmdə anormal dəyişiklikləri göstərə bilər, lakin xərçəngi birbaşa müəyyən etmir. Analiz nəticələrində müşahidə olunan dəyişikliklər əlavə müayinələrin aparılmasına səbəb ola bilər. Xərçəng diaqnozu üçün adətən aşağıdakı üsullardan istifadə olunur:
Xüsusi laborator analizlər
Görüntüləmə müayinələri
Biopsiya və patoloji qiymətləndirmə
Bu səbəbdən qanın ümumi analizi daha çox ilkin məlumat verən və sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirən müayinə hesab olunur.
Qanın ümumi analizi qiyməti nəyə görə dəyişir?
Qanın ümumi analizinin qiymətinə müxtəlif amillər təsir göstərə bilər:
Laboratoriyanın texniki imkanları və avadanlıqları
Analizin aparıldığı tibb müəssisəsinin növü
Nəticələrin hazırlanma müddəti
Əlavə müayinələrin və ya konsultasiyaların daxil edilməsi
Bu səbəbdən eyni analiz üçün fərqli mərkəzlərdə müxtəlif qiymətlərlə qarşılaşmaq mümkündür.
